Voor starters en doorstromersStartpunt van het thema “Wat kost kopen” — met 1 verdiepende artikel. Alle thema's in de kennisbank

Kosten hypotheek 2026: compleet overzicht + rekenvoorbeelden

Een huis kopen kost meer dan de koopsom. Naast de hypotheek zelf betaal je eenmalige kosten om die hypotheek af te sluiten, en daarna maandelijkse lasten. Hieronder staan alle kosten op een rij, met de cijfers die in 2026 gelden en de bron erbij.

Alle hypotheekkosten in 2026 op een rij

De kosten vallen uiteen in eenmalige kosten (die je bij aankoop en afsluiten betaalt) en doorlopende kosten (je maandlast). Sommige posten zijn wettelijk vastgelegd, andere verschillen per aanbieder — die staan hieronder als indicatieve bandbreedte, geen vast bedrag.

Notaris, taxatie, advies en keuring zijn marktprijzen op basis van meerdere aanbieders, geen vastgesteld tarief. Wij hebben ze op 4 september 2026 verzameld bij minimaal drie onafhankelijke brancheschattingen per post en daarvan het gemiddelde genomen; de bandbreedte erachter is de spreiding die we tussen die bronnen aantroffen. Die spreiding is het eigenlijke nieuws — bij hypotheekadvies scheelt het €2.500 — dus vraag altijd een concrete offerte. Bronnen per post: onze feitencontrole, “Marktprijzen van diensten bij een woningaankoop” (peildatum 4 september 2026, hertoets september 2027). De wettelijk vastgelegde tarieven (overdrachtsbelasting, NHG) staan verderop met bron.

Overdrachtsbelasting en startersvrijstelling in 2026

Sinds 2026 bestaan er vier tarieven:

Bron: Belastingdienst en Rijksoverheid, geldig in 2026. De startersvrijstelling geldt eenmalig en kent voorwaarden (leeftijd, zelfbewoning, woningwaarde).

Let op dat de startersvrijstelling een grens is, geen drempel: kost de woning méér dan €555.000, dan betaal je 2% over de hele koopsom, niet alleen over het meerdere.

NHG-kosten in 2026

Met de Nationale Hypotheek Garantie (NHG) kan een eventuele restschuld onder voorwaarden worden kwijtgescholden als je je hypotheek onverhoopt niet meer kunt betalen door een ingrijpende gebeurtenis — denk aan baanverlies, arbeidsongeschiktheid, scheiding of overlijden — en de woning met verlies moet worden verkocht. NHG is dus geen verzekering die zomaar uitkeert; er geldt een toets of je aan de voorwaarden hebt voldaan. Je betaalt er eenmalig een borgtochtprovisie voor.

Rekenvoorbeelden per hypotheekbedrag staan op de pagina over wat NHG kost bij jouw hypotheekbedrag; hoe hoog de grens is en hoe die zich sinds 2022 ontwikkelde, lees je bij de NHG-kostengrens van 2026.

Bron: NHG, geldig vanaf 1 januari 2026.

Tegenover die premie staat vaak een rentekorting van de hypotheekverstrekker, waardoor de kosten van NHG zich over de looptijd kunnen terugverdienen. Of dat in jouw geval opgaat, hangt af van het rentevoordeel en je situatie — het is dus geen garantie, maar een afweging.

Kosten koper of vrij op naam?

Bij een bestaande woning koop je meestal “kosten koper” (k.k.): de eenmalige kosten — overdrachtsbelasting, notaris, kadaster — komen bovenop de koopsom en betaal je zelf. Bij nieuwbouw geldt vrijwel altijd “vrij op naam” (v.o.n.): bij nieuwbouw betaal je geen overdrachtsbelasting maar btw (21%), en die btw plus een deel van de kosten zitten al in de v.o.n.-prijs. Je betaalt dan nog wel de kosten voor je hypotheek (advies, taxatie, hypotheekakte) en soms bouwrente.

Kostenverschil tussen starters en doorstromers

De aard van de kosten is voor iedereen gelijk, maar de bedragen lopen uiteen:

• Starters profiteren vaak van de startersvrijstelling (0% overdrachtsbelasting). Wel betalen ze de eenmalige kosten meestal uit eigen geld: je mag doorgaans niet méér lenen dan de waarde van de woning (dat geldt overigens voor iedereen, niet alleen starters). Een uitzondering vormen energiebesparende maatregelen, die je onder voorwaarden wél mag meefinancieren.
• Doorstromers betalen doorgaans wél 2% overdrachtsbelasting, maar kunnen de overwaarde uit de huidige woning inzetten voor de kosten. Daar staat tegenover dat een dubbele maandlast of een resterende hypotheek de zaak ingewikkelder maakt.

Hypotheekrenteaftrek in 2026

De rente die je over je hypotheek betaalt, is onder voorwaarden aftrekbaar in box 1. In 2026 geldt een maximaal aftrektarief van 37,56%. Dat maximum raakt vooral hogere inkomens (vanaf de hoogste tariefschijf, in 2026 een inkomen boven €78.426); daaronder trek je af tegen je eigen tarief. De aftrek verlaagt je netto maandlast, maar maak de rekensom niet mooier dan hij is: je betaalt de rente eerst zelf, en krijgt er een deel van terug.

Bron: Belastingdienst — tariefsaanpassing aftrek eigen woning, geldig in 2026.

Verborgen kosten waar je op kunt letten

Naast de bekende posten zijn er kosten die makkelijk over het hoofd worden gezien:

• Bouwrente bij nieuwbouw — rente over de grond en bouwtermijnen vóór de woning klaar is.
• Boeterente als je een bestaande hypotheek oversluit of vervroegd aflost tijdens een rentevaste periode.
• Doorlopende woonlasten die geen hypotheekkosten zijn maar wel op je budget drukken: onroerendezaakbelasting, verzekeringen, onderhoud en — bij een appartement — servicekosten.

Rekenvoorbeelden

Twee vereenvoudigde voorbeelden om een gevoel te geven. Het zijn indicaties, geen offertes; de indicatieve posten (notaris, taxatie, advies) verschillen per aanbieder.

Starter, woning van €350.000 met NHG en startersvrijstelling

• Overdrachtsbelasting: €0 (startersvrijstelling)
• NHG-borgtochtprovisie: 0,4% van €350.000 = €1.400
• Notaris, taxatie en advies samen: gemiddeld ± €4.750, in de praktijk €2.600 – €7.500
• Eenmalige kosten: gemiddeld ± €6.150, in de praktijk €4.000 – €8.900, grotendeels uit eigen geld te betalen.

Doorstromer, woning van €500.000 zonder vrijstelling

• Overdrachtsbelasting: 2% van €500.000 = €10.000
• Notaris, taxatie en advies samen: gemiddeld ± €4.750, in de praktijk €2.600 – €7.500
• NHG: niet mogelijk (boven de grens van €470.000)
• Eenmalige kosten: gemiddeld ± €14.750, in de praktijk €12.600 – €17.500, vaak (deels) te dekken uit overwaarde.

Reken het zelf uit

Wil je weten wat er in jouw situatie maximaal mogelijk is en hoe dat bedrag is opgebouwd? Gebruik de rekentool of stel je vraag aan de hypotheken-chat. Beide rekenen op basis van de actuele NIBUD- en NHG-normen en laten de onderbouwing er meteen bij zien — geen verkoopadvies, geen bankbinding.

Veelgestelde vragen

Hoeveel kosten koper betaal je in 2026?

Voor een bestaande woning met 2% overdrachtsbelasting komen de eenmalige kosten vaak rond de 3% van de koopsom uit. Met de startersvrijstelling (0% overdrachtsbelasting) is het minder; bij goedkopere woningen relatief hoger, doordat de vaste kosten zwaarder meewegen. De grootste variabele post is de overdrachtsbelasting; daarnaast betaal je notaris, taxatie en eventueel advies. Bij nieuwbouw (vrij op naam) vervalt de overdrachtsbelasting.

Wat kost een notaris bij het afsluiten van een hypotheek?

Voor de leveringsakte en de hypotheekakte samen betaal je gemiddeld ongeveer €1.425; tussen aanbieders liepen de bedragen die wij vonden uiteen van €700 tot €2.500. Notaristarieven zijn vrij, dus ze verschillen per kantoor — vergelijken loont, en vraag altijd een offerte.

Hoeveel betaal je voor NHG in 2026?

De borgtochtprovisie is 0,4% van je hypotheekbedrag, eenmalig. NHG kan tot een koopsom van €470.000, of €498.200 als je energiebesparende maatregelen meefinanciert.

Zijn de kosten van een hypotheek aftrekbaar?

De hypotheekrente is aftrekbaar tegen maximaal 37,56% in 2026, net als eenmalige financieringskosten: advies, taxatie voor de lening, de NHG-premie en de notaris- en inschrijvingskosten voor de hypotheekakte. De overdrachtsbelasting en de notariskosten voor de leveringsakte (de woning zelf) zijn niet aftrekbaar.

Laatst gecontroleerd: september 2026. Bronnen: Belastingdienst, Rijksoverheid en NHG voor de wettelijke tarieven; voor de marktprijzen van notaris, taxatie, advies en keuring onze feitencontrole, “Marktprijzen van diensten bij een woningaankoop” (peildatum 4 september 2026). Wettelijke cijfers gelden voor 2026 en worden jaarlijks herzien; de marktprijzen worden in september 2027 hertoetst.