Voor starters en doorstromersHoort bij het thema “Kan ik dit huis kopen?”. Startpunt: Kan ik dit huis kopen? Zo reken je uit hoeveel eigen geld je nodig hebt

Samen een huis kopen met ongelijke inbreng: van wie is het huis, en wat regelt de wet?

Steeds meer stellen die niet getrouwd zijn en geen geregistreerd partnerschap hebben, kopen samen een huis — vaak met een verschil in hoeveel elk meebrengt: spaargeld, een schenking, of een hoger inkomen. Hieronder lees je in gewone taal wat de wet standaard regelt over eigendom en erfenis als je niets apart vastlegt, met de wettekst en de bron klikbaar bij elke bewering.

Van wie is het huis als we niets vastleggen?

Zonder aanvullende afspraak zijn jullie allebei voor de helft eigenaar — ook als een van beiden veel meer heeft ingebracht. Dit staat in artikel 3:166 lid 2 van het Burgerlijk Wetboek: “De aandelen van de deelgenoten zijn gelijk, tenzij uit hun rechtsverhouding anders voortvloeit.”

“Inbreng” is simpelweg wat je zelf meebrengt in de aankoop, in geld of in leencapaciteit. Wil je dat het eigendomsaandeel de werkelijke inbreng volgt in plaats van de wettelijke helft, dan moet dat vóór het passeren van de akte (de eigendomsoverdracht bij de notaris) apart geregeld worden — het hoort dan in de akte van levering te staan.

Zonder aanvullende afspraak “verschuift” hier op papier een deel van de inbreng van Persoon A naar Persoon B — niet omdat iemand iets fout doet, maar omdat de wet van gelijke aandelen uitgaat als er niets anders is vastgelegd. Het 50/50-uitgangspunt klinkt eenvoudig, maar “eenvoudig” is niet hetzelfde als “passend voor jullie situatie” — en niets vastleggen is óók een keuze, met gevolgen bij een verkoop, een breuk of een overlijden.

Bron: Burgerlijk Wetboek Boek 3, artikel 166 lid 2 (BWBR0005291, tekst geldend 1 juli 2025) — de aandelen van deelgenoten in een gemeenschappelijk goed zijn gelijk, tenzij uit hun rechtsverhouding anders voortvloeit; gecontroleerd 17 september 2026.

Regelt een samenlevingscontract wie eigenaar is en wie erft?

Nee. Een samenlevingscontract legt afspraken vast, maar het maakt je niet automatisch mede-eigenaar en geen erfgenaam. Rijksoverheid schrijft het letterlijk: “Let op: als jullie een samenlevingscontract afsluiten zijn jullie niet allebei eigenaar van de woning.” Wie eigenaar is en voor welk deel, volgt uit de akte van levering (zie hierboven), niet uit het samenlevingscontract.

Een samenlevingscontract is niet wettelijk verplicht als je samen een huis koopt. Het is wél het instrument waarmee je afspraken — zoals de inbreng-verdeling of wat er bij een breuk gebeurt — juridisch vastlegt. Zonder zulke afspraken gelden de wettelijke standaardregels.

Bron: Rijksoverheid — Checklist samenwonen (een samenlevingscontract maakt jullie niet allebei eigenaar van de woning) en Rijksoverheid — Verschil huwelijk, geregistreerd partnerschap en samenlevingscontract — gecontroleerd 17 september 2026.

Wat gebeurt er bij overlijden als we niet getrouwd zijn?

Dan erf je niet automatisch van elkaar. Rijksoverheid: “U heeft ook niet automatisch recht op elkaars erfenis.” Overlijdt je partner zonder dat er iets is geregeld, dan gaat diens deel van de woning naar de wettelijke erfgenamen — niet automatisch naar jou, ook al woonden en betaalden jullie er samen aan.

Wie dit wil voorkomen, laat vaak een testament opstellen. Rijksoverheid noemt daarbij het verblijvingsbeding, dat ervoor zorgt dat “gemeenschappelijke bezittingen na overlijden van een partner niet worden verdeeld”. Welke regeling bij jullie past, hangt af van jullie situatie — dat is een notarisvraag, geen vraag die deze pagina voor je beantwoordt.

Bron: Rijksoverheid — Verschil huwelijk, geregistreerd partnerschap en samenlevingscontract (je hebt ook niet automatisch recht op elkaars erfenis), KNB (Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie) — Een huis kopen met uw partner (ga je “gewoon” samenwonen, dan moet je in een testament laten opnemen dat de woning naar de overblijvende partner gaat) en Rijksoverheid — Wat kan ik vastleggen in mijn testament? (het verblijvingsbeding) — gecontroleerd 17 september 2026.

Wat je vóór het passeren met de notaris kunt bespreken

Onderstaande lijst is bedoeld om het gesprek met de notaris voor te bereiden, niet om zelf al keuzes te maken:

1. Eigendomsaandeel: volgen jullie het wettelijke uitgangspunt van gelijke aandelen, of een aandeel dat de werkelijke inbreng weerspiegelt? Dit hoort in de akte van levering.
2. Inbreng vastleggen: als jullie tóch gelijke aandelen aanhouden ondanks ongelijke inbreng, hoe leggen jullie de meerinbreng dan vast? De KNB noemt dit als een van de dingen om af te spreken bij de notaris.
3. Samenlevingscontract: wel of niet, en wat regelt het bij een eventuele breuk (wie mag in de woning blijven, hoe wordt de overwaarde verdeeld)?
4. Testament: willen jullie dat de partner erft als een van beiden overlijdt? Zonder testament gebeurt dat wettelijk niet, zoals hierboven beschreven.
5. Hypotheek en aansprakelijkheid: hoe verhoudt de verdeling van de hypotheeklasten zich tot het eigendomsaandeel, en wat betekent hoofdelijke aansprakelijkheid voor jullie allebei?
6. Verkoop of uit elkaar gaan: hoe wordt de opbrengst of het verlies verdeeld als jullie de woning ooit samen verkopen?

Veelgestelde vragen

Is de verdeling bij samen kopen altijd fiftyfifty?

Als wettelijk uitgangspunt wel, tenzij je iets anders vastlegt: artikel 3:166 lid 2 van het Burgerlijk Wetboek gaat uit van gelijke aandelen bij een gezamenlijk goed, ongeacht wie hoeveel heeft ingebracht. Een andere verdeling regel je zelf, meestal via de notaris bij het passeren van de akte.

Ik heb meer ingebracht dan mijn partner — telt dat mee?

Niet vanzelf. Zonder vastlegging gaat de wet uit van gelijke aandelen. De KNB (de organisatie van notarissen) noemt als afspraak om vast te leggen: hoeveel vermogen je zelf hebt ingelegd toen je samen de woning kocht. Bespreek dit vóór het passeren met de notaris; deze pagina noemt bewust geen termijn of bedrag daarvoor.

Erven we automatisch van elkaar als we niet getrouwd zijn en geen samenlevingscontract hebben?

Nee. Rijksoverheid is daar duidelijk over: als je ongehuwd samenwoont en geen geregistreerd partnerschap hebt, heb je ook niet automatisch recht op elkaars erfenis — ook niet na jaren samenwonen. Een testament is het instrument dat mensen hiervoor gebruiken; wat bij jullie past, is een vraag voor de notaris.

Is een samenlevingscontract verplicht als we samen een huis kopen?

Nee, het is niet wettelijk verplicht. Het legt afspraken vast, maar het maakt je niet automatisch mede-eigenaar en geen erfgenaam — zonder aanvullende regeling gelden de wettelijke standaardregels die hierboven staan.

Is dit hypotheekadvies?

Nee. Deze pagina informeert over de wettelijke hoofdregels rond eigendom en erfrecht bij samen kopen, met een illustratief rekenvoorbeeld. Voor een besluit dat bij jullie persoonlijke situatie past — de vastlegging in de akte, een samenlevingscontract, een testament — is een notaris de aangewezen partij, en voor de hypotheek eventueel een onafhankelijk hypotheekadviseur.

Reken je eigen situatie door

Deze pagina gaat over eigendom en erfrecht, niet over jullie hypotheek. Wil je weten wat jullie maximale hypotheek is of hoeveel eigen geld je voor een bepaald huis nodig hebt? Reken het na met de rekentool of stel je vraag aan de hypotheken-chat. De losse aankoopkosten (overdrachtsbelasting, notaris, taxatie) staan op de pagina over kosten koper. Alles met bron en datum erbij — geen verkoopadvies, geen bankbinding.

Meer weten over kopen en de kosten daarvan? Bekijk de andere artikelen in de hypotheek-kennisbank.

Laatst gecontroleerd: 17 september 2026. De bronnen staan klikbaar bij elke bewering hierboven: Burgerlijk Wetboek Boek 3 (wetten.overheid.nl), de KNB (notaris.nl) en Rijksoverheid. De vier bedragen in het rekenvoorbeeld zijn een illustratie van de rekensom (eigen inbreng gedeeld door de totale inbreng), geen normbedrag.